Francuski balkon to okno albo drzwi od podłogi do sufitu z balustradą, ale bez płyty, na którą dałoby się wyjść. Stolik z krzesłami odpada, a mimo to wokół takiego okna jest sporo do zrobienia. Aranżacja francuskiego balkonu sprowadza się do trzech rzeczy: wyglądu balustrady, tego, co można na niej zawiesić, oraz kącika we wnętrzu tuż za szybą. Poniżej są pomysły na jeden weekend z farbą i skrzynkami, ale też wersje z nową balustradą i stałym wystrojem przy oknie. Wszystko da się zebrać w markecie budowlanym, sklepie ogrodniczym i sieciówce meblowej.
Jak urządzić francuski balkon na małej przestrzeni: dziewięć kierunków
Nowoczesny francuski balkon z czarną balustradą i szklanymi taflami
Ten kierunek rozpoznaje się po cienkiej linii: czarna lub grafitowa barierka z poziomych rurek albo szkło, bez ozdobników. Stolarka okienna w antracycie lub bieli dobrze z nią gra, a ściany przy oknie można pomalować na biel albo jasną szarość. Zieleń najlepiej ograniczyć do jednego gatunku i jednego koloru kwiatów, na przykład same białe petunie lub same czerwone pelargonie w prostych, prostokątnych skrzynkach w grafitowym albo piaskowym kolorze.
Wewnątrz wystarczy prosta roleta lub zasłona bez falbany i kinkiet, który wieczorem podświetla szybę. Wymiana balustrady to praca dla ekipy, bo trzeba ją zakotwić w murze. Donice, rośliny i tekstylia da się dołożyć samemu w jedno popołudnie. Na starej kamienicy z bogatą dekoracją elewacji taka surowa linia będzie wyglądać obco.
Minimalistyczne okno z lnianą zasłoną do podłogi i jedną dużą rośliną
Przy bardzo małej przestrzeni minimalizm rezygnuje ze skrzynek i zostawia światło. Paleta to biel, złamana biel i jasny beż, a jedyną fakturą jest zasłona z naturalnego lnu (albo tańszej mieszanki lnu z bawełną) w kolorze surowego płótna. Można ją powiesić na szynie sufitowej, żeby okno wyglądało na wyższe. Obok przyda się jedna duża roślina w matowej donicy, na przykład fikus sprężysty albo monstera, i smukła lampa podłogowa.
To jeden z najtańszych kierunków: szyna, zasłona, donica i roślina to zakupy na jedno popołudnie bez ekipy. Zasłona powinna kończyć się tak, by nie zbierała kurzu z podłogi i nie blokowała klamki. Rośliny doniczkowe stojące za szybą od południa trzeba osłonić firanką, bo w pełnym słońcu potrafią się przypalić.
Skandynawski kącik przy oknie z jasnym drewnem, bielą i zielenią w ceramicznych doniczkach
Kto lubi jasne, spokojne wnętrza, znajdzie tu gotowy zestaw z sieciówki meblowej. Ściany mogą być w bieli albo bardzo jasnej szarości, a meble w kolorze dębu, brzozy lub sosny z lekko bielonym wykończeniem. Przy oknie dobrze wygląda niski taboret albo mały puf, kosz z trawy morskiej i wełniany pled w beżu lub szarości. Balustrada może być biała albo czarna, a w doniczkach z jasnej ceramiki dobrze czują się zielone rośliny o miękkich liściach.
Akcentem bywa czarny metal w lampie lub uchwycie, bo na tle bieli daje wyraźny kontrast. Wystarczy go odrobina. Całość zamknie się w niskim lub średnim budżecie i da się ją zrobić samodzielnie. Na ciemnym, wąskim klatkowym oknie biel szybko robi się szara, więc warto dodać lampę o ciepłym świetle.
Wiejski francuski balkon z lawendą, pelargoniami i bieloną wikliną
Rośliny robią tu większość roboty. Do skrzynek pasuje lawenda, pelargonie w pastelowych odcieniach i bukszpan, a wiosną kwiaty cebulowe w jasnych donicach. Donice mogą być z gliny, ceramiki albo ocynkowanej blachy, najlepiej w kremowej bieli, szarości lub bladym błękicie. Kolorystykę dopełnią pudrowy róż i fiolet lawendy.
Wnętrze przy oknie można poprowadzić tym samym tropem: kremowe bawełniane zasłony, kosz lub niski stolik z bielonej wiklinowej plecionki (też imitacji z tworzywa), metalowy lampion albo świeca w szkle. Wszystko kosztuje niewiele i nie wymaga ekipy. Pelargonie i lawenda lubią słońce, więc przy ciemnym oknie od północy ten kierunek nie wyjdzie.
Klasyczny francuski balkon z kutą balustradą, butelkową zielenią i bukszpanem
Elewacja z jasnym tynkiem i profilowanymi obramowaniami okien najlepiej znosi klasykę. Balustrada ze stali z prostymi, zwijanymi wzorami (gotowe modele są w ofercie wielu producentów) i okno w bieli dają solidną bazę. Przy oknie dobrze wygląda ściana w butelkowej zieleni albo ciepłym szarym beżu, z ramami z listew poliuretanowych, które montuje się samemu na klej. Zasłony z weluru lub tkaniny imitującej aksamit w kolorze ściany i lustro w ozdobnej ramie dopowiadają resztę.
Na balustradzie lub przy oknie pasuje bukszpan przycięty w kule, w donicach z kamionki albo żywicy w grafitowym kolorze. Dodatki w kolorze mosiądzu, jak uchwyty lub rama lustra, wystarczą w imitacji. To budżet średni: listwy i farbę kładzie się samemu, balustrada to wydatek z ekipą. Ciemną zieleń na małej, pozbawionej światła ścianie lepiej zastąpić jaśniejszym szarym beżem.
Boho z wiszącymi roślinami, plecionkami i makramą w oknie
Kierunek boho opiera się na fakturach: rattan lub imitacja z tworzywa, juta, trawa morska, bawełniany sznur. Zasłonę zastępuje makrama albo lekka firana z surowej bawełny, a przy oknie wisi kilka roślin w plecionych osłonkach. Paleta to ecru, terakota, musztarda i oliwka. Dobre rośliny do tego klimatu to epipremnum, zielistka i bluszcz, które zwisają z półki lub haka.
Ściany mogą zostać białe albo kremowe, bo tło powinno być spokojne. Można dołożyć puf z plecionki i łańcuch lampek. Cały zestaw da się kupić tanio w sklepach z dekoracjami i ogrodniczych. Rośliny wiszące od południa mogą przypiekać się w szybie, a od północy bez dodatkowego światła zaczną chorować.
Czarna balustrada odmalowana farbą do metalu i skrzynki z pelargoniami za niewielkie pieniądze
Przy starej, ale solidnej balustradzie nie trzeba wymieniać jej w całości. Wystarczy szlif, odtłuszczenie, podkład antykorozyjny i emalia do metalu na zewnątrz w grafitowym albo czarnym macie. Efekt to ciemna, równa linia, na której dobrze widać jasne kwiaty w skrzynkach. Pelargonie i petunie są tanie, a skrzynki z uchwytami do balustrady kupuje się w markecie budowlanym.
Dla nastroju można dodać solarną lub bateryjną girlandę LED w ciepłej bieli. Całość mieści się w jeden weekend. Prace malarskie warto wykonać przy suchej pogodzie, a skrzynki zawiesić na solidnych uchwytach z podstawkami, żeby woda nie kapała na niższe piętra.
Skrzynki z bazylią, tymiankiem i szczypiorkiem w drewnianych lub ocynkowanych pojemnikach
Zielone ziołowe skrzynki dają okno, z którego można zerwać garść liści do obiadu. Pojemniki mogą być z impregnowanej sosny w kolorze naturalnego drewna albo z ocynkowanej blachy, a rośliny to bazylia, tymianek, oregano, szczypiorek i truskawki. Mięta wymaga osobnego pojemnika, bo szybko rozrasta się i dusi sąsiadów. Okno od słonecznej strony da pełnię smaków, a przy północnym lepiej wybrać rośliny cieniolubne albo zostawić zioła, które znoszą półcień.
Nasiona, ziemię i skrzynki kupi się w jeden dzień za niewielkie pieniądze. Sezon trwa od wiosny do jesieni, a zimą skrzynki mogą stać puste albo przejść do kuchni. Przy okazji nie trzeba wychodzić za barierkę, bo rośliny są pod ręką z wnętrza.
Wieloletnie trawy, bukszpan i betonowe donice, czyli francuski balkon na lata
Kto nie chce co roku sadzić od nowa, może postawić na gatunki, które zostają. Do skrzynek pasują trawy ozdobne (turzyce, kostrzewa), rozchodniki, bukszpan i wrzosy jesienią. Całoroczna zieleń daje się dobrze zestawić z szarością betonu i grafitem stali. Donice z betonu, kamionki albo tworzywa odpornego na UV trzymają się lata, a barierka ze stali nierdzewnej lub aluminium lakierowanego proszkowo nie wymaga corocznego malowania.
Wyższy koszt na starcie zwraca się w kolejnych sezonach. Trzeba pamiętać, że korzenie w skrzynkach przemarzają szybciej niż w gruncie, więc zimą donice warto owinąć jutą lub agrowłókniną. Ten kierunek nie sprawdzi się tam, gdzie nikt nie chce przycinać roślin dwa razy w roku.
Wysokość, szerokość i zgody: co ustalić przed zakupem balustrady
Nie każdą balustradę można dowolnie zamienić. Najważniejsze zasady, które warto znać:
- W domu jednorodzinnym minimalna wysokość to zwykle 0,9 m, a w budynkach wielorodzinnych 1,1 m. Mierzy się ją od wykończonej posadzki do wierzchu poręczy.
- Prześwity między elementami wypełnienia nie powinny przekraczać 12 cm, co ma znaczenie zwłaszcza przy dzieciach.
- Szerokość balustrady to szerokość otworu okiennego plus minimum 15–20 cm z każdej strony, czyli przy oknie 100 cm balustrada ma 130–140 cm.
- Balustradę trzeba zakotwić w elemencie nośnym, a nie w warstwie ocieplenia.
Według prawa budowlanego z balustrady można zrezygnować tylko wtedy, gdy dolna część okna jest nieotwieraną częścią o podwyższonej wytrzymałości. W bloku sprawa jest jeszcze prostsza: zmiana wyglądu balustrady zwykle wymaga zgody wspólnoty, bo balustrada jest widoczna na elewacji. Przy budynkach pod ochroną konserwatora zabytków potrzebna może być też jego zgoda.
Skrzynki i donice na zewnątrz balustrady powinny mieć zabezpieczenie przed zsunięciem, bo spadająca donica z piętra jest zagrożeniem dla ludzi na chodniku.
Na czym oszczędzać, a na czym nie przy francuskim balkonie
Oszczędzać można na wszystkim, co się łatwo wymienia: donicach, roślinach jednorocznych, zasłonach, lampkach i tekstyliach. Nie warto ciąć kosztów na uchwytach skrzynek, mocowaniu balustrady i szkle, bo to elementy, od których zależy bezpieczeństwo. Standardowy komplet balustrady francuskiej kosztuje od 1200 do 2300 zł, a system ze szkłem VSG i mocowaniem punktowym od 2000 do 4000 zł.