Altana ma dach, ale zwykle nie ma okien, ogrzewania ani szafy, więc wszystko, co w niej stoi, musi znieść deszcz, słońce i zimę. Do tego dochodzi pytanie, jak urządzić ją tak, żeby wieczorem chciało się w niej siedzieć, a nie tylko trzymać składane krzesła. Poniżej kilka kierunków na przytulną aranżację altany w ogrodzie: od odmalowania i nowych poduszek na jeden weekend po wersje z podłogą z kompozytu i siedziskami ze schowkiem. Większość da się zrobić samemu z materiałów z marketu budowlanego i sieciówki meblowej, a tam, gdzie potrzebny jest fachowiec, jest to zaznaczone.
Wystrój altany ogrodowej, inspiracje na przytulną przestrzeń: pięć stylów
Rustykalna altana z surowym drewnem, lnem i kraciastymi pledami
Rozpoznaje się ją po drewnie, które widać wszędzie: na słupach, ławach, stole i półkach. Powrót do stylu rustykalnego i klasycznego to jeden z mocniejszych trendów tego roku, więc to kierunek bezpieczny także przy odsprzedaży działki. Ściany i konstrukcję można zabezpieczyć bezbarwnym impregnatem albo lazurą w odcieniu sosny, orzecha lub dębu. Meble pasują proste, z litych desek, do tego krzesła wiklinowe.
W takich wnętrzach dominują drewno, kamień oraz len i bawełna, czyli tekstylia w kratę, pasy i naturalnym ecru. Dodatki to latarnie, kosze z wikliny i skrzynki z ziołami (mięta, tymianek, szałwia). Koszt jest niski do średniego, a całość da się zrobić samemu. Surowe drewno z czasem szarzeje i pęka bez odnowienia co kilka sezonów, więc kto nie chce tego robić, powinien wybrać lazurę kryjącą w kolorze drewna.
Skandynawska altana w bieli, jasnym drewnie i lnie
Jasność to tu podstawa: ściany i słupy w bieli, złamanej bieli albo bardzo jasnej szarości, a do tego meble w kolorze sosny lub brzozy. Skandynawski charakter budują jasna kolorystyka oraz tekstylia z lnu i wełny. Warto postawić na proste ławki i fotele o miękkich, zaokrąglonych kształtach, a jako akcent dodać czarny metal: oprawy lamp, nogi stolika, donice.
Poduszki najlepiej utrzymać w beżu, szarości i naturalnym lnie, ewentualnie z jednym kolorem akcentowym, np. przygaszoną żółcią. Do pracy wystarczy farba lub lazura kryjąca do drewna z dopuszczeniem na zewnątrz, więc to wariant z niskim lub średnim budżetem. Biel w altanie stojącej pod drzewami szybko łapie pył i zielony nalot, dlatego tam lepiej sprawdzi się jasnoszary.
Boho altana z technorattanem, makramami i poduszkami w kolorze terakoty
Tu nastrój robią dodatki, a nie architektura. Podstawą są meble z technorattanu albo wikliny, najlepiej w naturalnym beżu lub miodzie. Do boho pasują kolorowe tkaniny zawieszone pod sufitem, wiklinowe i rattanowe meble, a także hamaki i huśtawki. Kolory to ecru, terakota, musztarda i oliwka, przełamane czarnymi detalami.
Makramy, lampiony i girlandy z lampek można kupić w sieciówkach z dekoracjami, a zasłony uszyć z taniej bawełny lub gazy. Całość kosztuje niewiele i można ją zmieniać co sezon. Ma jednak wadę: makramy i wiklina w altanie bez bocznych ścian moczą się przy każdym deszczu. Ten styl lepiej wygląda w altanie zamkniętej albo z zasłonami, które można spuścić od strony wiatru.
Nowoczesna altana w grafitowych odcieniach z metalem i prostym światłem
Tego kierunku nie trzeba budować od zera: wystarczy zmienić kolor konstrukcji na grafit, antracyt lub czerń i zostawić tylko kilka materiałów. Nowoczesny styl opiera się na prostych formach, neutralnej kolorystyce oraz meblach metalowych i z technorattanu. Dla ocieplenia można dodać stół i półki w naturalnym dębie, bo ciemny szary dobrze wygląda obok drewna.
Światło ma być proste: liniowe taśmy LED pod okapem, czarne kinkiety zewnętrzne, ewentualnie lampa wisząca nad stołem. Przy prądzie w ogrodzie potrzebny jest elektryk z uprawnieniami, a malowanie i meble to praca na weekend. Poduszki w szarości, bieli i czerni dopełniają całości. Czarne i grafitowe powierzchnie nagrzewają się w pełnym słońcu, więc altana bez cienia drzew będzie w lipcu mniej przyjemna.
Klasyczna biała altana ze zwiewnymi zasłonami i kremowymi poduszkami
Zwiewne firany z woalu wystarczą, żeby nawet prosta, drewniana konstrukcja zyskała lekkość, a przy okazji mogą służyć jako moskitiera. Całość utrzymuje się w bieli, złamanej bieli i kremie, bo malowane drewno w stonowanych barwach daje ponadczasowy efekt. Meble pasują proste, ale z dopracowanym detalem: ławka i krzesła lakierowane na biało, stolik z metalową ramą, fotel z plecionki.
Złoty lub mosiężny kolor w świecznikach i oprawach lampek dodaje klasycznego charakteru bez dużych kosztów. Jeśli ściany są ażurowe, sprawdzą się lampiony i świece na baterie zamiast otwartego ognia. Poduszki kupuje się raczej w kremie, piasku i szarobeżowym lnie, bo czysta biel w ogrodzie brudzi się po jednym spotkaniu przy grillu.
Przytulna altana ogrodowa w praktyce: pomysły na małe pieniądze i duże użytkowanie
Altana odmalowana na szałwiową zieleń z ławami z surowych desek
Szałwiowa zieleń na ścianach i słupach, naturalne drewno na ławach i kilka poduszek w kolorze piasku: tak wygląda efekt, na który wystarczy jeden weekend. Stonowane barwy, takie jak szałwiowa zieleń, szarość i złamana biel, dają wykończenie, które się nie starzeje, więc nie trzeba obawiać się, że za dwa sezony będzie niemodna. Zamiast zieleni można wybrać gołębią szarość albo ciepłą biel.
Praca polega na wyszlifowaniu starej powłoki, zaimpregnowaniu drewna i dwukrotnym pomalowaniu lakierobejcą kryjącą. Ławy można zbić z kantówek i desek, a o wieczorze zadbają lampki na baterie słoneczne, które są częstym pomysłem na nastrojowe oświetlenie altany. Stan wyjściowy, czyli pociemniałe, szarzejące drewno, nie jest przeszkodą, o ile jest zdrowe i twarde.
Farba i lakierobejca na altanę muszą mieć dopuszczenie do użytku na zewnątrz, a wnętrzowa farba z marketu nie wytrzyma deszczu i słońca.
Altana pełna pnączy, wiszących koszy i donic przy słupach
Zielone ściany z liści zastępują zasłony i dają cień, a kwiaty robią za dekorację. Na ażurowe boki i słupy dobrze nadają się powojniki, wiciokrzew, winobluszcz, a przy mocnej konstrukcji glicynia lub winorośl. Pnącza prowadzone po prostej ramie tworzą żywy dach, który zmienia się z sezonu na sezon.
Pod dachem można zawiesić kosze wiklinowe lub sznurkowe, a na podłodze ustawić ceramiczne osłonki i plecione kosze na doniczki. Kolorystyka jest prosta: zieleń, biel i jeden kolor kwiatów, np. fiolet lub róż. To kierunek tani, ale wymagający cierpliwości, bo gęsty cień pojawia się po kilku sezonach. Glicynia z czasem robi się ciężka, więc potrzebuje grubych słupów.
Ławy-skrzynie i półki w kolorze ścian: altana z miejscem na poduszki i naczynia
Siedziska z deskami uchylanymi na zawiasach, ustawione wzdłuż ścian i pomalowane na ten sam kolor co konstrukcja, ukrywają wnętrze mebli i dają miejsce na poduszki, koce i akcesoria do grilla. Nad nimi mogą wisieć półki z desek na lampiony i doniczki. To wygląda schludnie, a w małej altanie zastępuje szafę.
Skrzynie można zbić samemu z desek sosnowych lub świerkowych, zaimpregnowanych i pomalowanych na biel, zieleń, grafit albo naturalne drewno. Do zawiasów i wkrętów warto użyć elementów nierdzewnych lub ocynkowanych. Gotowa wersja to ogrodowe skrzynie z tworzywa, które wstawia się pod siedzisko i przykrywa deską. Poduszki na wierzch najlepiej wybrać z tkaniny przeznaczonej na zewnątrz, w ciemniejszym kolorze, np. granacie lub butelkowej zieleni.
Nawet tkanina przeznaczona na zewnątrz schnie szybciej niż zwykła, ale gąbka w środku nasiąka, więc na deszczowe dni potrzebny jest zamknięty schowek.
Szare deski kompozytowe, meble z tworzywa i dywan outdoorowy: altana, która znosi błoto i grill
Dla altany używanej codziennie ważniejsze od drobiazgów są materiały, których nie trzeba pielęgnować. Podłoga z desek kompozytowych w jasnoszarym lub antracytowym kolorze, meble z technorattanu albo aluminium i dywan z polipropylenu do użytku zewnętrznego tworzą spójny, spokojny obraz. Jako akcent pasuje musztarda lub butelkowa zieleń w poduszkach.
Poduszki i pokrowce powinny być zmywalne, a dywan wystarczy przepłukać wężem. Deski kompozytowe układa się na legarach, co zrobi osoba z podstawowym doświadczeniem, ale przy większej powierzchni lepiej oddać to ekipie. Kompozyt zagrzeje się w słońcu i nie lubi rozżarzonych węgli, więc grill powinien stać na płycie lub kostce, a nie bezpośrednio na deskach.
Co pod stopami: deska, kompozyt czy gres
Podłoga w altanie to największy wydatek, więc warto znać opcje. Deski sosnowe kosztują orientacyjnie ok. 70–100 zł za m², a modrzew syberyjski ok. 120–250 zł za m². Deski kompozytowe w segmencie budżetowym i średnim to zwykle ok. 120–300 zł za m² samej deski, zależnie od sklepu i grubości. Za samą robociznę przy kompozycie podaje się ok. 50–100 zł za m². Sosnę trzeba co roku lub dwa odświeżać, kompozyt wymaga głównie mycia.
Gdy altana stoi na betonowej płycie lub kostce, można położyć na niej gres mrozoodporny. Przy zakupie warto szukać płytek o klasie antypoślizgowości co najmniej R10, bo po deszczu glazura robi się śliska. Laminat i panele wewnętrzne nie nadają się do altany otwartej: po pierwszym deszczu łączenia puchną.
Przepisy: kiedy altana nie wymaga formalności
Przed wydaniem pieniędzy na wystrój warto sprawdzić status samej altany. Wolno stojąca altana do 35 m² nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jeśli na działce nie przekroczono limitu dwóch takich obiektów na 500 m². Warunki, które trzeba spełnić:
- altana musi być wolno stojąca i zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
- nie może być podpiwniczona ani służyć stałemu pobytowi,
- obiekt faktycznie będący domkiem rekreacyjnym do 35 m² zwykle wymaga zgłoszenia, a powyżej tej powierzchni pozwolenia na budowę.
Przy zabudowie altany szybami i ogrzewaniu w jej wnętrzu warto więc zapytać w urzędzie, czy nie zmieni to jej kwalifikacji. Na działce w ROD altana może mieć do 35 m² powierzchni zabudowy oraz do 5 m wysokości przy dachu stromym i do 4 m przy płaskim.